Achtergrond harm reduction in de uitgaansscene
“Harm reduction is het nastreven van een daling van aan drugs gerelateerde schade, waarbij het succes van de aanpak niet noodzakelijk afhangt van een daling van het druggebruik.”
Harm reduction is geen middel, wel een doel: schadebeperking.
De organisatie van Harm Reduction initiatieven vertrekt vanuit een niet-veroordelend en niet-dwingend aanbod van voorzieningen en diensten voor druggebruikers om te helpen druggerelateerde schade te beperken.
Een integrale aanpak geeft de meeste kans op succes, deze heeft 4 componenten:
- voorlichting & educatie
- structurele maatregelen
- regelgeving
- opvang
Voorlichting en educatie
Mensen horen je boodschap best als de informatie zo neutraal en objectief mogelijk is, de boodschapper voldoende geloofwaardigheid heeft bij de doelgroep en de toegang tot informatie laagdrempelig is.
‘Breakline’ ontwikkelde hiervoor met ervaringsdeskundige ‘peers’, een trendy toog, heeft aantrekkelijke flyers, nodigt uit tot het invullen van een enquête rond het eigen gebruik en legt snoep en partjes sinaasappel om de drempel tussen uitgaanspubliek en de peerploeg zo laag mogelijk te maken.
Naast kennisoverdracht moet informatie er op gericht zijn de doelgroep een eigen waardeoordeel te helpen vormen. Hierbij staat een vrije en geïnformeerde keuze centraal.
Alle betrokkenen wordt bijgebracht hoe ze beslissingen kunnen nemen op basis van het afwegen van voor- en nadelen van een bepaald gedrag.
Hierbij moeten vaardigheden en informatie worden aangereikt om bewuste keuzes te maken.
Naast objectieve en correcte informatie op de flyers trachten de peers in hun gespreksvoering ervoor te zorgen dat gebruikers stilstaan bij het eigen gebruik, ervaren pro en contra’s, betekenis en frequentie van het gebruik, , …
Controle krijgen over het eigen doen en laten en dat van de groep onderling staat centraal.
Structurele maatregelen
Structurele maatregelen, focussen op omgevingsfactoren.
Een aantal éénvoudige, risicobeperkende maatregelen die een organisator kan nemen worden steeds vaker gezien als de beste manier om directe gezondheidsschade te beperken:
- klimaatsbeheersing
- voorzien van (gratis) water
- personeel trainen in toezicht en controle
- eerste hulp bij drugincidenten
- deurbeleid
- vrije toegang voor peer support groepen en harm reduction informatie
- beheersen van overbevolking
- …
Wij willen clubs, organisatoren en promotoren van evenementen overtuigen van het belang van deze ingrepen.
Regelgeving
Lokaal overleg vormt in de praktijk een geschikt moment om, samen met alle actoren, (in-)direct betrokken bij het uitgaansleven, te bekijken welke van deze regels relevant en haalbaar zijn. (Lokale) beleidsmakers beschikken hierbij over de middelen om de invoering van regels en maatregelen, gericht op risicovermindering, in de uitgaanssector te laten plaatsvinden. We vinden wel dat het beleid hier een faciliterende rol moet spelen, het éénzijdig gaan opleggen van een strikte regelgeving is iets waar we niet op aansturen.
‘Breakline’ heeft nauwe contacten met SODA ( Stedelijk Overleg Drugs Antwerpen), via deze dienst – die op het kruispunt zit van alle organisaties die in Stad Antwerpen rond het drugthema werken - én het belangrijkste beleidsvoorbereidende orgaan is, moet het mogelijk zijn om ‘Breakline’ een vaste plaats te doen krijgen in het stedelijke beleid.
Opvang
Tijdens het uitgaan
EHBD-u kennis in de peerploeg is belangrijk. Tijdens grote evenementen kan de Breakline-stand fungeren als een filter op de klassieke EHBO. Uit Nederlands cijfermateriaal van ‘Educare’ blijkt dat zo goed als 90 % van de ziektebeelden tijdens mega-evenmenten eerder ‘licht’ zijn en veelal te verhelpen met een rustige babbel en frisse lucht.
Binnen het regionale preventiewerk en de VAD worden cursussen “train de trainer – EHBD-u” (Eerste Hulp Bij Drugongevallen tijdens het Uitgaan) aangeboden.
De ‘Breakline’ peerploeg is een aangewezen partner om deze kennis in de uitgaansscène mee te verspreiden.
Na het uitgaan
Het blijkt dat het grote merendeel van de ‘feesters’ nooit in contact komt met alcohol- en drugspecifieke hulpverlening.
Dit neemt niet weg dat ook zij af en toe met vragen zitten over eigen gebruik of dat van vrienden.
De drughulpverlening zou er dan ook goed aan doen om kanalen te creëren die ervoor zorgen dat ook recreatieve druggebruikers hen kunnen bereiken.
Via SODA, VAGGA Altox, VAD en een aantal leden van het eerste uur heeft Breakline een nauwe link met de hulpverlening.
Vanuit de ‘peer to peer’ gesprekken heeft Breakline ook potentieel als instrument om zicht te krijgen op de kennis en de perceptie van het uitgaanspubliek over het georganiseerde hulpverleningsaanbod.